كه پيغمبر گواهى بولايت و خلافت امير المؤمنين داد و امير المؤمنين گواهى داده شد بثبوت ولايت و خلافت و در كتاب معانى الاخبار از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه : الشاهد يوم الجمعة و المشهود يوم عرفة زيرا كه جمعه گواهى دهنده است بر عاملى كه در آن عمل خير يا شر كند و روز عرفه حاضر شوند در آن مردمان در موسم حج بنا برين مشهود بمعنى حاضر كرده شده است و ايضا در كتاب معانى الاخبار از ابرش كلبى نقل كرده كه حضرت ابى جعفر الباقر عليه السّلام فرمودند كه مردم در تفسير شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ چه ميگويند ؟ گفتم : مىگويند كه مراد از شاهد روز جمعه و مشهود روز عرفه است پس حضرت فرمود « ليس كما قيل لك الشاهد يوم عرفة و المشهود يوم القيامة اما تقرأ القرآن قال اللَّه عز و جل ذلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ وَ ذلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ و فى رواية اما الشاهد فمحمد لقوله إِنَّا أَرْسَلْناكَ شاهِداً و اما المشهود فيوم القيمة لقوله وَ ذلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ » على بن ابراهيم نيز روايت كرده كه « الشاهد يوم الجمعة و مشهود يوم القيمة » ليكن بنا برين معنى درين آيت تكرار لازم مىآيد چه يوم الموعود نيز يوم القيمة است و از خطبهء حضرت امير المؤمنين عليه السّلام كه يوم الغدير خواندند معلوم مىشود كه شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ يوم الغدير است و آن خطبه در مصباح شيخ الطائفة رضى اللَّه عنه مذكور است قُتِلَ أَصْحابُ الْأُخْدُودِ به اعتقاد بعضى جواب قسم است بتقدير لقد يعنى قسم به اين امور كه هر آينه بتحقيق كشته شدند اصحاب اخدود و قاضى ناصر الدين بيضاوى گفته كه اظهر اينست كه جواب قسمها محذوف باشد و قُتِلَ أَصْحابُ الْأُخْدُودِ دليل بر آن محذوف باشد به اين تقدير كه ان كفار مكة ملعونون كما لعن اصحاب الاخدود » و قتل بنا برين بمعنى لعن خواهد بود و اخدود جمع خد بمعنى شق است و ابن بابويه رضى اللَّه در كتاب كمال الدين و تمام النعمة در حكايت اصحاب اخدود از حضرت رسالت پناه صلى اللَّه عليه و آله حديثى روايت كرده و محصلش اينست كه بعد از بخت نصر پسر او مهرفيه « 1 » مالك ملك پدر خود بخت نصر

--> ( 1 ) - كذا فى المأخذ